Qurandakı elmi xətalar: Difference between revisions

[pending revision][pending revision]
Line 86: Line 86:
Quranın tərtib edildiyi dövrdə geniş yayılmış miflərdən biri də göyün və ya səmaların dirəklər üzərində dayanması idi ki, bu həm də Bibliya motivlərinə xas olan bir xüsusiyyətdir. Klassik müsəlman alimləri tez-tez qübbəşəkilli səmaya inansalar da, bəzi akademik tədqiqatçılar Quran səmalarının yastı, üst-üstə yığılmış qatlardan ibarət olduğunu müdafiə edirlər (əsas məqaləyə baxın). Bu səmalar dam (saqf — [https://quran.az/21/32?t=4 Quran 21:32], [https://quran.az/52/5 Quran 52:5]), bina/tikili/çadır (bināan — [https://quran.az/2/22 Quran 2:22], [https://quran.az/40/64 Quran 40:64]), tavan (samk — [https://quran.az/79/28 Quran 79:28]) və ya təbəqələr halında ([https://quran.az/71/15 Quran 71:15] və [https://quran.az/67/3 Quran 67:3]) təsvir olunur. [https://quran.az/13/2 Quran 13:2] ayəsində isə əlavə edilir ki, göylər görünən dirəklər olmadan yüksəldilmişdir (bu ifadə bəlkə də qəsdən qeyri-müəyyən formada işlədilmişdir).
Quranın tərtib edildiyi dövrdə geniş yayılmış miflərdən biri də göyün və ya səmaların dirəklər üzərində dayanması idi ki, bu həm də Bibliya motivlərinə xas olan bir xüsusiyyətdir. Klassik müsəlman alimləri tez-tez qübbəşəkilli səmaya inansalar da, bəzi akademik tədqiqatçılar Quran səmalarının yastı, üst-üstə yığılmış qatlardan ibarət olduğunu müdafiə edirlər (əsas məqaləyə baxın). Bu səmalar dam (saqf — [https://quran.az/21/32?t=4 Quran 21:32], [https://quran.az/52/5 Quran 52:5]), bina/tikili/çadır (bināan — [https://quran.az/2/22 Quran 2:22], [https://quran.az/40/64 Quran 40:64]), tavan (samk — [https://quran.az/79/28 Quran 79:28]) və ya təbəqələr halında ([https://quran.az/71/15 Quran 71:15] və [https://quran.az/67/3 Quran 67:3]) təsvir olunur. [https://quran.az/13/2 Quran 13:2] ayəsində isə əlavə edilir ki, göylər görünən dirəklər olmadan yüksəldilmişdir (bu ifadə bəlkə də qəsdən qeyri-müəyyən formada işlədilmişdir).


İkiölçülü təsviri daha da gücləndirən [https://quran.az/81/11 Quran 81:11] ayəsində göyün "soyulub çıxarıla" bilən bir örtük kimi olduğu bildirilir. [https://quran.az/21/104 Quran 21:104] ayəsində isə göyün sonda bir tumar (parşament) kimi büküləcəyi və ya qatlanacağı, [https://quran.az/39/67 Quran 39:67]-də isə göylərin həmin vaxt Allahın əlində tutulacağı qeyd olunur. Bu hadisələr göy yarıldıqdan (furijat — [https://quran.az/77/9 Quran 77:9]; eyni ərəb sözü [https://quran.az/50/6 Quran 50:6] ayəsində də işlənir və burada dinləyicilərin səmanın heç bir yarığı olmadığına diqqət yetirməsi gözlənilir ki, bu da "çadır örtüyü" metaforasını gücləndirir), buludlarla parçalandıqdan ([https://quran.az/25/25 Quran 25:25]) və yarıldıqdan sonra (inshaqqat — [https://quran.az/55/37 Quran 55:37], [https://quran.az/84/1 Quran 84:1], [https://quran.az/69/16 Quran 69:16]; bu zaman mələklər göyün kənarlarında görünəcəkdir — [https://quran.az/69/17 Quran 69:17]) baş verəcəkdir. Səma qapılara çevriləcəkdir ([https://quran.az/78/19 Quran 78:19], bu ehtimala [https://quran.az/15 Quran 15]:13-15 ayələrində də işarə edilir).{{Quote|{{Quran|2|22}}|O Allah sizin üçün yer üzünü döşədi, göyü də tavan olaraq yaratdı. O, göydən yağış endirdi və onunla sizin üçün ruzi olan müxtəlif meyvələr yetişdirdi. Elə isə, bilə-bilə Allaha şərik qoşmayın!}}{{Quote|{{Quran|71|15}}|Allahın yeddi göyü (bir-biri üstündə) qat-qat necə yaratdığını görmədinizmi?!}}{{Quote|{{Quran|78|12}}|Üstünüzdə yeddi möhkəm göy inşa etdik.}}{{Quote|{{Quran|13|2}}|Gördüyünüz göyləri dirəksiz ucaldan, sonra ərşə istiva edən (dünya və axirət işlərini nizamlayan), günəşə və aya boyun əydirən Allahdır. (Onların) hər biri müəyyən vaxta qədər dövr edir. O, işləri belə tənzimləyir. Ayələri müfəssəl izah edir ki, bəlkə Rəbbinizə qovuşacağınıza qəti şəkildə iman gətirəsiniz.}}
İkiölçülü təsviri daha da gücləndirən [https://quran.az/81/11 Quran 81:11] ayəsində göyün "soyulub çıxarıla" bilən bir örtük kimi olduğu bildirilir. [https://quran.az/21/104 Quran 21:104] ayəsində isə göyün sonda bir tumar (parşament) kimi büküləcəyi və ya qatlanacağı, [https://quran.az/39/67 Quran 39:67]-də isə göylərin həmin vaxt Allahın əlində tutulacağı qeyd olunur. Bu hadisələr göy yarıldıqdan (furijat — [https://quran.az/77/9 Quran 77:9]; eyni ərəb sözü [https://quran.az/50/6 Quran 50:6] ayəsində də işlənir və burada dinləyicilərin səmanın heç bir yarığı olmadığına diqqət yetirməsi gözlənilir ki, bu da "çadır örtüyü" metaforasını gücləndirir), buludlarla parçalandıqdan ([https://quran.az/25/25 Quran 25:25]) və yarıldıqdan sonra (inshaqqat — [https://quran.az/55/37 Quran 55:37], [https://quran.az/84/1 Quran 84:1], [https://quran.az/69/16 Quran 69:16]; bu zaman mələklər göyün kənarlarında görünəcəkdir — [https://quran.az/69/17 Quran 69:17]) baş verəcəkdir. Səma qapılara çevriləcəkdir ([https://quran.az/78/19 Quran 78:19], bu ehtimala [https://quran.az/15 Quran 15]:13-15 ayələrində də işarə edilir).{{Quote|{{Quran|2|22}}|O Allah sizin üçün yer üzünü döşədi, göyü də tavan olaraq yaratdı. O, göydən yağış endirdi və onunla sizin üçün ruzi olan müxtəlif meyvələr yetişdirdi. Elə isə, bilə-bilə Allaha şərik qoşmayın!}}{{Quote|{{Quran|71|15}}|Allahın yeddi göyü (bir-biri üstündə) qat-qat necə yaratdığını görmədinizmi?!}}{{Quote|{{Quran|78|12}}|Üstünüzdə yeddi möhkəm göy inşa etdik.}}{{Quote|{{Quran|13|2}}|Gördüyünüz göyləri dirəksiz ucaldan, sonra ərşə istiva edən (dünya və axirət işlərini nizamlayan), günəşə və aya boyun əydirən Allahdır. (Onların) hər biri müəyyən vaxta qədər dövr edir. O, işləri belə tənzimləyir. Ayələri müfəssəl izah edir ki, bəlkə Rəbbinizə qovuşacağınıza qəti şəkildə iman gətirəsiniz.}}{{Quote|{{Quran|81|11}}|Göy sıyrılaraq qopardılacağı zaman,}}{{Quote|{{Quran|21|104}}|O gün Biz göyü yazılmış səhifənin büküldüyü kimi bükəcəyik. İlk dəfə yaratdığımız kimi onu təkrar əvvəlki halına salacağıq. Biz vədimizi mütləq yerinə yetirəcəyik.}}{{Quote|{{Quran|25|25}}|O gün göy ağ buludlarla yarılacaq və mələklər bölük-bölük endiriləcəkdir.}}{{Quote|{{Quran-range|69|15|17}}|Məhz o gün qiyamət qopacaqdır. Göy yarılacaq və o gün dağılmağa üz tutacaqdır. Mələklər də göyün ətrafında olacaqlar. O gün Rəbbinin ərşini səkkiz mələk daşıyacaqdır.}}
== İstinadlar ==
== İstinadlar ==
<references />
<references />
[[Category:Azərbaycanca (Azerbaijani)]]
[[Category:Azərbaycanca (Azerbaijani)]]
175

edits