175
edits
Qurandakı elmi xətalar: Difference between revisions
→İstinadlar
| [pending revision] | [pending revision] |
| Line 87: | Line 87: | ||
İkiölçülü təsviri daha da gücləndirən [https://quran.az/81/11 Quran 81:11] ayəsində göyün "soyulub çıxarıla" bilən bir örtük kimi olduğu bildirilir. [https://quran.az/21/104 Quran 21:104] ayəsində isə göyün sonda bir tumar (parşament) kimi büküləcəyi və ya qatlanacağı, [https://quran.az/39/67 Quran 39:67]-də isə göylərin həmin vaxt Allahın əlində tutulacağı qeyd olunur. Bu hadisələr göy yarıldıqdan (furijat — [https://quran.az/77/9 Quran 77:9]; eyni ərəb sözü [https://quran.az/50/6 Quran 50:6] ayəsində də işlənir və burada dinləyicilərin səmanın heç bir yarığı olmadığına diqqət yetirməsi gözlənilir ki, bu da "çadır örtüyü" metaforasını gücləndirir), buludlarla parçalandıqdan ([https://quran.az/25/25 Quran 25:25]) və yarıldıqdan sonra (inshaqqat — [https://quran.az/55/37 Quran 55:37], [https://quran.az/84/1 Quran 84:1], [https://quran.az/69/16 Quran 69:16]; bu zaman mələklər göyün kənarlarında görünəcəkdir — [https://quran.az/69/17 Quran 69:17]) baş verəcəkdir. Səma qapılara çevriləcəkdir ([https://quran.az/78/19 Quran 78:19], bu ehtimala [https://quran.az/15 Quran 15]:13-15 ayələrində də işarə edilir).{{Quote|{{Quran|2|22}}|O Allah sizin üçün yer üzünü döşədi, göyü də tavan olaraq yaratdı. O, göydən yağış endirdi və onunla sizin üçün ruzi olan müxtəlif meyvələr yetişdirdi. Elə isə, bilə-bilə Allaha şərik qoşmayın!}}{{Quote|{{Quran|71|15}}|Allahın yeddi göyü (bir-biri üstündə) qat-qat necə yaratdığını görmədinizmi?!}}{{Quote|{{Quran|78|12}}|Üstünüzdə yeddi möhkəm göy inşa etdik.}}{{Quote|{{Quran|13|2}}|Gördüyünüz göyləri dirəksiz ucaldan, sonra ərşə istiva edən (dünya və axirət işlərini nizamlayan), günəşə və aya boyun əydirən Allahdır. (Onların) hər biri müəyyən vaxta qədər dövr edir. O, işləri belə tənzimləyir. Ayələri müfəssəl izah edir ki, bəlkə Rəbbinizə qovuşacağınıza qəti şəkildə iman gətirəsiniz.}}{{Quote|{{Quran|81|11}}|Göy sıyrılaraq qopardılacağı zaman,}}{{Quote|{{Quran|21|104}}|O gün Biz göyü yazılmış səhifənin büküldüyü kimi bükəcəyik. İlk dəfə yaratdığımız kimi onu təkrar əvvəlki halına salacağıq. Biz vədimizi mütləq yerinə yetirəcəyik.}}{{Quote|{{Quran|25|25}}|O gün göy ağ buludlarla yarılacaq və mələklər bölük-bölük endiriləcəkdir.}}{{Quote|{{Quran-range|69|15|17}}|Məhz o gün qiyamət qopacaqdır. Göy yarılacaq və o gün dağılmağa üz tutacaqdır. Mələklər də göyün ətrafında olacaqlar. O gün Rəbbinin ərşini səkkiz mələk daşıyacaqdır.}} | İkiölçülü təsviri daha da gücləndirən [https://quran.az/81/11 Quran 81:11] ayəsində göyün "soyulub çıxarıla" bilən bir örtük kimi olduğu bildirilir. [https://quran.az/21/104 Quran 21:104] ayəsində isə göyün sonda bir tumar (parşament) kimi büküləcəyi və ya qatlanacağı, [https://quran.az/39/67 Quran 39:67]-də isə göylərin həmin vaxt Allahın əlində tutulacağı qeyd olunur. Bu hadisələr göy yarıldıqdan (furijat — [https://quran.az/77/9 Quran 77:9]; eyni ərəb sözü [https://quran.az/50/6 Quran 50:6] ayəsində də işlənir və burada dinləyicilərin səmanın heç bir yarığı olmadığına diqqət yetirməsi gözlənilir ki, bu da "çadır örtüyü" metaforasını gücləndirir), buludlarla parçalandıqdan ([https://quran.az/25/25 Quran 25:25]) və yarıldıqdan sonra (inshaqqat — [https://quran.az/55/37 Quran 55:37], [https://quran.az/84/1 Quran 84:1], [https://quran.az/69/16 Quran 69:16]; bu zaman mələklər göyün kənarlarında görünəcəkdir — [https://quran.az/69/17 Quran 69:17]) baş verəcəkdir. Səma qapılara çevriləcəkdir ([https://quran.az/78/19 Quran 78:19], bu ehtimala [https://quran.az/15 Quran 15]:13-15 ayələrində də işarə edilir).{{Quote|{{Quran|2|22}}|O Allah sizin üçün yer üzünü döşədi, göyü də tavan olaraq yaratdı. O, göydən yağış endirdi və onunla sizin üçün ruzi olan müxtəlif meyvələr yetişdirdi. Elə isə, bilə-bilə Allaha şərik qoşmayın!}}{{Quote|{{Quran|71|15}}|Allahın yeddi göyü (bir-biri üstündə) qat-qat necə yaratdığını görmədinizmi?!}}{{Quote|{{Quran|78|12}}|Üstünüzdə yeddi möhkəm göy inşa etdik.}}{{Quote|{{Quran|13|2}}|Gördüyünüz göyləri dirəksiz ucaldan, sonra ərşə istiva edən (dünya və axirət işlərini nizamlayan), günəşə və aya boyun əydirən Allahdır. (Onların) hər biri müəyyən vaxta qədər dövr edir. O, işləri belə tənzimləyir. Ayələri müfəssəl izah edir ki, bəlkə Rəbbinizə qovuşacağınıza qəti şəkildə iman gətirəsiniz.}}{{Quote|{{Quran|81|11}}|Göy sıyrılaraq qopardılacağı zaman,}}{{Quote|{{Quran|21|104}}|O gün Biz göyü yazılmış səhifənin büküldüyü kimi bükəcəyik. İlk dəfə yaratdığımız kimi onu təkrar əvvəlki halına salacağıq. Biz vədimizi mütləq yerinə yetirəcəyik.}}{{Quote|{{Quran|25|25}}|O gün göy ağ buludlarla yarılacaq və mələklər bölük-bölük endiriləcəkdir.}}{{Quote|{{Quran-range|69|15|17}}|Məhz o gün qiyamət qopacaqdır. Göy yarılacaq və o gün dağılmağa üz tutacaqdır. Mələklər də göyün ətrafında olacaqlar. O gün Rəbbinin ərşini səkkiz mələk daşıyacaqdır.}} | ||
=== Səma/göy qoruyucu tavan kimi === | |||
[https://quran.az/21/32?t=1 Quran 21:32] ayəsində bildirilir ki, Allah göyü/səmanı qorunan bir tavan etmişdir (lakin səmanın özü bir qoruyucu və ya mühafizə vasitəsi deyil, bu çox vaxt rast gəlinən yanlış oxunuşdur). Bu, böyük ehtimalla ən aşağı səmanı qoruyan və "axan ulduzlar" (meteorlar) tərəfindən qovulan şeytanlar haqqındakı ayələrlə əlaqəlidir. Yuxarıda müzakirə olunan həmin ayələrdən biri, [https://quran.az/37 Quran 37]:6-10, bu ayədəki feillə eyni ərəb kökündən (hafiza) gələn və "keşikçi/mühafizə" mənasını verən bir isimdən ibarətdir.<ref>[http://www.studyquran.org/LaneLexicon/Volume2/00000237.pdf Lane's Lexicon p. 601 حفظ]</ref>{{Quote|{{Quran|21|32}}|Göyü mühafizə olunan bir tavan etdik. Onlar isə oradakı dəlillərimizdən üz çevirirlər.}}Maraqlıdır ki, müasir elm göyün/səmanın qorunduğu deyilən vasitələrin həm də Yerdəki canlılar üçün təhlükə yarada biləcəyini ortaya qoymuşdur — tarix boyu asteroidlər və meteoritlər atmosferə daxil olaraq Yerə çırpılmışdır. Buraya 65 milyon il əvvəl Yukatan yarımadası yaxınlığına düşən və əksər dinozavrlar da daxil olmaqla çoxsaylı növlərin məhvinə səbəb olan nəhəng meteorit də daxildir. | |||
Daha yaxın tarixdə, 2013-cü ildə Rusiyanın Çelyabinsk şəhərində ev ölçüsündə bir meteoroid saniyədə 11 mildən (18 kilometr) çox sürətlə atmosferə daxil olmuş və Yer atmosferinə nüfuz edərək yerdən 14 mil (23 kilometr) hündürlükdə parçalanmışdır. Partlayış təxminən 440,000 ton TNT-yə bərabər enerji ayırmış və 200 kvadrat mildən (518 kvadrat kilometr) çox sahədə pəncərələri sındıran və binalara zərər vuran şok dalğası yaratmışdır. Partlayış nəticəsində, əsasən sınıq şüşə qırıntıları səbəbindən 1,600-dən çox insan yaralanmışdır.<ref>[https://solarsystem.nasa.gov/asteroids-comets-and-meteors/meteors-and-meteorites/in-depth/ Meteors & Meteorites] - NASA website</ref> | |||
== İstinadlar == | == İstinadlar == | ||
<references /> | <references /> | ||
[[Category:Azərbaycanca (Azerbaijani)]] | [[Category:Azərbaycanca (Azerbaijani)]] | ||