Qurandakı elmi xətalar: Difference between revisions

← Older edit

Qurandakı elmi xətalar (view source)

Revision as of 10:11, 15 April 2026

6,208 bytes added , 10:11

→‎Bütün varlıqlar cütlər halında yaradılıb

(View all pending changes)

[pending revision]

Qorqud

200

edits

@@ Line 195: / Line 195: @@
 İnterseks olanlar (həm kişi, həm də qadın cinsiyyət orqanlarına və bədən tiplərinə sahib olanlar daxil olmaqla) və bütün növlərin hermafroditləri də bu dixotomiyaya (ikiliyə) uyğun gəlmir. Bu, İslam alimləri tərəfindən ayrı-seçkilik yaradan qərarların verilməsinə, məsələn, gender əsaslı qaydanı bilmədən pozmaq qorxusu səbəbindən cinsiyyəti qeyri-müəyyən olan şəxslərin evlənməsinə icazə verilməməsinə səbəb olmuşdur.<ref>See for example rulings from sheiks and scholars listed on IslamQA in response to the question: ''[https://islamqa.info/en/answers/114670/ruling-on-marrying-a-man-who-is-intersex-or-impotent-and-the-difference-between-them Ruling on marrying a man who is intersex or impotent, and the difference between them]''</ref>{{Quote|{{Quran|51|49}}|Düşünüb ibrət alasınız deyə '''hər şeydən''' cüt-cüt yaratdıq.}}{{Quote|{{Quran|36|36}}|Torpağın bitirdiklərindən, (insanların) özlərindən və bilmədikləri başqa şeylərdən '''bütün cütləri''' yaradan Allah pak və müqəddəsdir!}}{{Quote|{{Quran|92|3}}|And olsun kişini və qadını yaradana!}}{{Quote|{{Quran|75|39}}|Ondan da bir cüt kişi və qadın yaratdı.}}
+=== Döl üç qat qaranlıqda ===
+"Bütün" (بطن) sözü qarın/mədə/orta nahiyə mənasını verir, lakin bəzi tərcüməçilər daha spesifik (və təsiredici) olan "rəhm" (ana bətni) sözündən istifadə etməyə üstünlük vermişlər.<ref>[http://www.studyquran.org/LaneLexicon/Volume1/00000257.pdf Lane's Lexicon p. 220 بطن]</ref> Klassik təfsirlər "üç qaranlıq" ifadəsini plasenta (cift), rəhm (uşaqlıq) və qarın kimi şərh etmişlər. Müasir elm insan bədənində uşaqlıq boynu, uşaqlıq cismi, qarın (divarları ilə birlikdə) və plasentadan (təbəqələri ilə birlikdə) əlavə endometrium, miometrium, perimetrium, periton kimi bir çox digər təbəqələrin olduğunu üzə çıxarmışdır. Rüşeym xarici pərdələr baxımından yanaşdıqda, orada kisəyəbənzər quruluşda olan allantoyis də mövcuddur; o, embrionu əhatə etmir, göbək ciftinin bir hissəsinə çevrilir və embriona münasibətdə heç bir real mənada "qaranlıq" sayılmır. Digər iki pərdə — xorion və amnion — birlikdə kifayət qədər nazik və şəffaf olan döl kisəsini (amniotik kisəni) əmələ gətirir. Dölün ətrafında üç pərdənin (xorion, allantoyis və amnion) olması ideyası olduqca nüfuzlu yunan həkimi Qalen tərəfindən öyrədilmişdir və Qurandakı təsvir böyük ehtimalla Qalenin son antik dövr dünyasındakı geniş yayılmış təsirindən qaynaqlanır.{{Quote|{{Quran|39|6}}|Allah sizi tək bir nəfərdən yaratdı. Sonra onun özündən zövcəsini yaratdı. O sizdən ötrü səkkiz cüt heyvan endirdi. O sizi analarınızın bətnlərində üç zülmət içərisində yaranış ardından yaranışa salaraq yaradır. Bu sizin Rəbbiniz olan Allahdır. Mülk Ona məxsusdur. Ondan başqa heç bir məbud yoxdur. Siz necə də (haqdan) döndərilirsiniz!}}
+=== Ürəyin funksiyaları (kardiosentrizm) ===
+Quran, düşüncə və hissləri (digər fiziki proseslərlə yanaşı) beynin idarə etməsinə dair müasir elmi anlayışın əksinə olaraq, fiziki ürəyi təfəkkür və düşüncə mərkəzi kimi təsvir edir ki, bu da "kardiosentrizm" kimi tanınan qədim bir konsepsiyadır.<ref>''[https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/anatomy-of-the-brain Brain Anatomy and How the Brain Works.]'' Brain, Nerves and Spine. Home. Health. Conditions and Diseases. Johns Hopkins Medicine.</ref>
+Ürəyin intellektin, mənəvi təfəkkürün mərkəzi və qəlbin/ruhun gözü olması ideyası İslamdan əvvəlki əsrlərdə Şərqi Suriya xristianlığında geniş yayılmışdı; məsələn, Psevdo-Makari, Nineviyalı İshaq və Efrem kimi müəlliflərin yazılarında buna rast gəlinir.<ref>Julien Decharneux (2023), ''[https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9783110794083/html?lang=en Creation and Contemplation: The Cosmology of the Qur’ān and Its Late Antique Background]'', Berlin: De Gruyter, pp. 95 -102</ref> Bu yanaşma, zehni beyinlə əlaqələndirən (ensefalosentrizm) və yunan fəlsəfəsinin təsiri altında olan bəzi alimlərin fikirləri ilə ziddiyyət təşkil edirdi.<ref>Enrico Crivellato, Domenico Ribatti, ''[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S036192300600298X Soul, mind, brain: Greek philosophy and the birth of neuroscience]'', Brain Research Bulletin, Volume 71, Issue 4, 2007, Pages 327-336, ISSN 0361-9230, <nowiki>https://doi.org/10.1016/j.brainresbull.2006.09.020.(https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S036192300600298X)</nowiki></ref>{{Quote|{{Quran|22|46}}|Onlar yer üzündə dolaşmadılarmı ki, bunun sayəsində onların '''düşünən qəlbləri''', yaxud eşidən qulaqları olsun?! Şübhəsiz, gözlər yox, '''sinələrdəki qəlblər kor olur'''.}}{{Quote|{{Quran|11|5}}|Bilin ki, (kafirlər və münafiqlər) Allahdan gizlənmək (küfrlərini, ikiüzlülüklərini Peyğəmbərdən və möminlərdən gizlətmək) məqsədilə '''ikiqat olarlar (sinələrini bükərlər)'''. Xəbərdar olun ki, onlar libaslarına büründükdə belə, Allah onların gizli saxladıqları və aşkar etdikləri hər şeyi (bütün gizli və aşkar əməllərini) bilir. '''Allah ürəklərdə olanları biləndir'''.}}{{Quote|{{Quran|7|179}}|And olsun ki, cinlərdən və insanlardan bir çoxunu cəhənnəm üçün yaratdıq. '''Onların (haqqı) qavramayan qəlbləri''', (haqqı) görməyən gözləri, (haqqı) eşitməyən qulaqları var. Onlar heyvanlar kimidirlər, hətta daha çox zəlalətdədirlər. Əsil qafillər onlardır.}}{{Quote|{{Quran|17|46}}|Onu (Quranı) '''anlamamaları üçün də onların qəlblərinə örtük çəkdik''', qulaqlarına da ağırlıq (karlıq) verdik. Sən Quranda Rəbbinin birliyini andığın zaman onlar uzaqlaşaraq arxalarını dönüb gedərlər.}}
+=== Südün xüsusiyyətləri ===
+Quranda südün bədəndə ifrazat (nəcis) ilə qan arasındakı bir yerdə istehsal olunduğu bildirilir. Lakin südün istehsal edildiyi və saxlanıldığı süd vəziləri, nəcisin saxlanıldığı bağırsaqların yaxınlığında yerləşmir. Bəzən inək və keçi südünün təhlükəsiz şəkildə istehlak edilməsi üçün emal olunmasına və ya pasterizə edilməsinə ehtiyac yaranır; çünki süd tez-tez bakteriya və digər mikroorqanizmlərlə yoluxmuş olur. Dünyanın bəzi bölgələri başda olmaqla, insanların əhəmiyyətli bir hissəsi laktoza dözümsüzlüyündən (lactose intolerant) əziyyət çəkir və qarın nahiyəsində şişkinlik, sancılar, qaz, ishal, ürəkbulanma və ya qusma yaşamadan südü həzm edə bilmirlər. Bu hal, uşaqlıq dövründən sonra laktoza dözümlülüyünü təmin edən "laktaza fermenti davamlılığı" genlərinə sahib olmayan yetkinlərdə baş verir və bu, nisbətən yeni bir təkamül prosesidir. Bu reallıqlar, südün onu içən hər kəs üçün "təmiz" və "xoş" (içilməsi asan) olması barədə Quran anlayışını sual altına qoyur.{{Quote|{{Quran|16|66}}|Şübhəsiz, heyvanlarda da sizin üçün bir ibrət vardır. Belə ki, sizə onların qarınlarındakı '''ifrazat ilə qan arasından çıxan''', içənlərin '''boğazından rahatlıqla keçən xalis''' bir süd içirdirik.}}
 == Həmçinin bax ==
 {{Translation-links-azerbaijani|1=[[Scientific Errors in the Quran|İngilis]]}}