Qurandakı elmi xətalar: Difference between revisions

← Older edit

Qurandakı elmi xətalar (view source)

Revision as of 14:09, 2 April 2026

4,844 bytes added , Yesterday at 14:09

→‎Göydəki cığırlar/keçidlər

(View all pending changes)

[pending revision]

Qorqud

175

edits

@@ Line 105: / Line 105: @@
 Digər qədim Yaxın Şərq və Qərbi Asiya kosmoqoniyalarına bənzər şəkildə, göy qübbəsi də ''sabab'' (tək halda) və ya ''asbab'' (cəm halda)<ref>van Bladel, Kevin, ''"[https://islamspring2012.voices.wooster.edu/wp-content/uploads/sites/192/2018/09/van-Bladel_heavenly-cords.pdf Heavenly cords and prophetic authority in the Qur’an and its Late Antique context]", pp. 223-224.'' Bulletin of the School of Oriental and African Studies 70 (2): 223-246, 2007. <nowiki>https://www.jstor.org/stable/40379198</nowiki></ref> adlanan cığırlar və ya keçidlərlə təchiz edilmişdir.<ref>Sinai, Nicolai. ''Key Terms of the Qur'an: A Critical Dictionary (p. 412).'' Princeton University Press. Kindle Edition.</ref> Bu keçidlər hərfi mənada müəyyən növ kəndirləri və ya ipləri xatırladır ki, bunlar da səmanın uca tikilisini dəstəkləyir və ya onun boyunca uzanır. İnsanlar bu yollara çatdıqları təqdirdə, onları fiziki olaraq qət edə bilərlər. [https://quran.az/38/10 Quranın 38:10]-cu ayəsinə aid erkən təfsirlərdən biri nisbət edilən Əl-Rəbi ibn Ənəs (v. 756) qeyd edir: "Əsbablar tükdən daha incə, dəmirdən isə daha möhkəmdir; onlar görünməz olsalar da, hər yerdədirlər."<ref>van Bladel, Kevin, ''"[https://islamspring2012.voices.wooster.edu/wp-content/uploads/sites/192/2018/09/van-Bladel_heavenly-cords.pdf Heavenly cords and prophetic authority in the Qur’an and its Late Antique context]",  pp. 237.'' Bulletin of the School of Oriental and African Studies 70 (2): 223-246, 2007. <nowiki>https://www.jstor.org/stable/40379198</nowiki></ref>{{Quote|{{Quran|40|36-37}}|Firon dedi: “Ey Haman, mənim üçün elə bir hündür qüllə tik ki, mən onunla çata bilim yollara - Göylərə gedən yollara və Musanın ilahını görüm. Həqiqətən, mən onun yalançı olduğunu düşünürəm”. Beləcə, Firona pis əməli gözəl göstərildi və haqq yoldan çıxarıldı. Fironun hiyləsi, əlbəttə, boşa çıxdı.}}{{Quote|{{Quran|38|10}}|Yaxud göylərin, yerin və onların arasındakıların hakimiyyəti onlardadırmı? Elə isə, müxtəlif yollarla göyə qalxsınlar görək.}}Kosmik tədqiqatların və teleskopların mövcudluğuna baxmayaraq, bunlar hələ də aşkar edilməmişdir.
+=== Ulduzlar düşən bir şey kimi ===
+Quranda ulduzların son günlə bağlı baş verəcək çoxsaylı dramatik hadisələrdən biri kimi töküləcəyi (inkədarət - ٱنكَدَرَتْ) bildirilir. Bu ayədə istifadə olunan kəlmənin kökü olan كدر (VII forma) quşun və ya qırğı kimi yırtıcı quşun şığıyaraq enməsi, yaxud düşüb səpələnməsi mənasını ifadə edir.<ref>[http://www.studyquran.org/LaneLexicon/Volume7/00000124.pdf Lane's Lexicon p. 2596 ٱنكَدَرَتْ]</ref>{{Quote|{{Quran|81|2}}|Ulduzlar sönüb töküləcəyi zaman,}}Fəza-zamanın strukturu elədir ki, heç nə, hətta ulduzlar belə işıq sürətindən daha sürətli hərəkət edə bilməz. Ulduzlar səma boyu işıq sürətinə yaxın bir templə hərəkət etsələr belə, onların məsafələrinə nisbətdə görünən hərəkəti o qədər cüzi olardı ki, insan gözü ilə bunu görmək qeyri-mümkündür. Üstəlik, görünən ulduzların çoxu yüzlərlə işıq ili uzaqlıqda yerləşdiyi üçün (ən yaxın ulduz dörd işıq ilindən daha uzaqdadır), belə hadisələrdən gələn işığın gözümüzə çatması illər çəkərdi. Həqiqətən də, hazırda səmadə görünən bir çox ulduz əsrlər əvvəl mövcudluğunu dayandırıb və bizim gördüyümüz sadəcə onların indi Yerə çatan işığıdır.
+Eyni şəkildə, qiyamət günündə ulduzların dağılıb-səpələnəcəyi (intəthərət - انْتَثَرَتْ) bildirilir ki, klassik şərhlərdə də bu, yuxarıda qeyd olunan 81:2 ayəsi ilə yanaşı, Yer üzünə dağılmaq/düşmək kimi əlaqələndirilmişdir.<ref>''[https://quranx.com/Tafsir/Abbas/82.2 Tanwîr al-Miqbâs min Tafsîr Ibn ‘Abbâs Verse 82.2]''. Ibn Abbas. Unknown date.</ref><ref>''[https://quranx.com/Tafsir/Jalal/82.2 Tafsir Al-Jalalayn Verse 82.2.]'' Jalal al-Din al-Mahalli (d. 864 ah / 1459 ce) and his pupil Jalal al-Din al-Suyuti (d. 911 ah / 1505 ce).</ref><ref>''[https://quranx.com/Tafsir/Kathir/82.1 Tafsir ibn Kathir Verse 82.2.]'' Ibn Kathir <abbr>c.</abbr> 1300 – 1373.</ref><ref>''[https://quranx.com/Tafsir/Abbas/81.2 Tanwîr al-Miqbâs min Tafsîr Ibn ‘Abbâs Verse 81.2]''. Ibn Abbas. Unknown date.</ref><ref>''[https://quranx.com/Tafsir/Jalal/81.2 Tafsir Al-Jalalayn Verse 81.2.]'' Jalal al-Din al-Mahalli (d. 864 ah / 1459 ce) and his pupil Jalal al-Din al-Suyuti (d. 911 ah / 1505 ce).</ref>{{Quote|{{Quran|82|2}}|Ulduzlar saçılacağı zaman,}}
+=== Ayın ikiyə bölünməsi ===
+Quranda (ümumi şərhə əsasən) və bir hədis rəvayətində Ayın möcüzəvi şəkildə iki yerə bölündüyü, sonra isə ehtimal ki, yenidən birləşdirildiyi bildirilir. Lakin Ayın iki hissəyə bölündüyünə dair heç bir elmi sübut yoxdur. Tənqidçilər qeyd edirlər ki, Ay istənilən vaxt planetin yarısı üçün görünən olduğundan, bu hadisə həqiqətən baş veribsə, dünyanın müxtəlif yerlərindən bunu təsdiqləyən çoxsaylı tarixi qeydlər olmalı idi. Romalıların, yunanların, misirlilərin, farsların, çinlilərin və hindlilərin həvəsli astronomları var idi və tənqidçilərin fikrincə, onlar bu hadisəni müşahidə edib öz tarixlərində qeyd etməli idilər. Məhəmmədin dövründə yaşamış digər sivilizasiyalarda belə bir tarixi qeydin tamamilə olmaması, bu səbəbdən, müqəddəs mətnlərdə təsvir olunan hadisənin heç vaxt baş vermədiyinə dair güclü bir işarə kimi təqdim olunur.{{Quote|{{Quran-range|54|1|3}}|Qiyamət yaxınlaşdı və ay yarıldı. Əgər onlar bir möcüzə görsələr, ondan üz çevirib: “Bu, davam edən bir sehrdir!” - deyərlər. Onlar (Quranı) yalanladılar və öz nəfslərinin arzularına uydular. Halbuki hər bir işin (Allah tərəfindən) qərarlaşdırılmış bir vaxtı vardır.}}{{Quote|{{Bukhari|||4864|darussalam}}|İbn Məsuddan rəvayət olunur:<br>
+Allah Rəsulunun (ﷺ) sağlığında ay iki yerə bölündü; bir hissəsi dağın üzərində qaldı, digər hissəsi isə dağın arxasına keçdi. Bunun üzərinə Allah Rəsulu (ﷺ): "Bu möcüzəyə şahid olun",— dedi.}}Bəzi müasir İslam alimləri və akademik tədqiqatçılar ayın parçalanması haqqındakı ayəni esxatoloji (axirət zamanı ilə bağlı) bir peyğəmbərlik kimi şərh edirlər. Bunun səbəblərindən biri odur ki, ənənəvi təfsir Məhəmmədin möcüzələrlə göndərilmədiyi, yalnız insanlara bu mesajla xəbərdarlıq etmək üçün göndərildiyi barədə təkrar olunan iddialarla ziddiyyət təşkil edir (həmçinin bax: [https://quran.az/6/109 Quran 6:109] və [https://quran.az/11/12 Quran 11:12]):{{Quote|{{Quran|13|7}}|Kafirlər: “Rəbbindən ona bir möcüzə endirilməli deyildimi?” - deyirlər. Sən yalnız xəbərdar edənsən. Hər qövmün doğru yolu göstərən bir rəhbəri vardır.}}
 == İstinadlar ==
 <references />
 [[Category:Azərbaycanca (Azerbaijani)]]