124
edits
İslam hüququnda zorlanma: Difference between revisions
→Cüveyriyə bint əl-Haris
| [unchecked revision] | [unchecked revision] |
| Line 136: | Line 136: | ||
Nafiyə bir məktub yazdım və Nafi məktubuma cavab olaraq bildirdi ki, Peyğəmbər Bəni Müstaliq qəbiləsinə, onlar xəbərsiz olduqları və mal-qaraları su başında suvarıldığı bir vaxtda xəbərdarlıq etmədən qəfil hücum etdi. Onların döyüşçüləri öldürüldü, qadınları və uşaqları isə əsir götürüldü; Peyğəmbər Cüveyriyəni məhz həmin gün əldə etdi. Nafi bildirdi ki, İbn Ömər bu rəvayəti ona danışıb və İbn Ömər özü də həmin ordunun tərkibində olub.}} | Nafiyə bir məktub yazdım və Nafi məktubuma cavab olaraq bildirdi ki, Peyğəmbər Bəni Müstaliq qəbiləsinə, onlar xəbərsiz olduqları və mal-qaraları su başında suvarıldığı bir vaxtda xəbərdarlıq etmədən qəfil hücum etdi. Onların döyüşçüləri öldürüldü, qadınları və uşaqları isə əsir götürüldü; Peyğəmbər Cüveyriyəni məhz həmin gün əldə etdi. Nafi bildirdi ki, İbn Ömər bu rəvayəti ona danışıb və İbn Ömər özü də həmin ordunun tərkibində olub.}} | ||
== Aybaşı olmayan azyaşlı kölə qızlarla cinsi əlaqədən əvvəl gözləmə müddəti == | |||
İslam hüququnun bütün məktəbləri tərəfindən uşaqların məcburi nikahına icazə verildiyi və bəzilərinin nikahın tamamlanması üçün yetkinlik yaşına çatmanı tələb etmədiyi nisbətən yaxşı məlum olsa da<ref>[[İslam hüququnda uşaq evliliyi|Uşaq evliliyi]] İslam hüququnun bütün məktəbləri tərəfindən yalnız icazə verilən bir hal deyil, həm də bir atanın yetkinlik yaşına çatmamış uşaqlarını və ya [[İslam hüququnda köləlik|kölə qadınlarını]] kiminləsə [[Məcburi evlilik|evlənməyə məcbur edə]] biləcəyi bir sistem idi (Maliki və bəzi Hənəfi alimlərinə görə o, hətta kişi kölələrini də buna məcbur edə bilərdi). Maliki və Şafii hüquq məktəblərinə görə, nikah hətta yetkinlik yaşına çatmış bakirə qızlara da məcburi şəkildə qəbul etdirilə bilərdi. Bu məqamların təfərrüatları üçün keçidləri izləyin. Uşaq evliliyi və məcburi evlilik, təcavüzün baş verə biləcəyi aşkar kontekstlərdir.</ref> (bunların hamısı bu gün əksər müasir müsəlman ölkələrində qeyri-qanunidir), yetkinlik yaşına çatmamış kölə qızlarla cinsi əlaqəyə də icazə verildiyi daha az məlumdur. | |||
Bu nöqtədə yenidən qeyd etmək vacibdir ki, bu gün İslam alimlərinin əksəriyyəti köləliyi müasir kontekstdə artıq icazəli hesab etmir. Köləlik 19-cu və 20-ci əsrlərdə bütün dünyadakı müsəlman çoxluqlu ölkələrdə qanunla qadağan edilib (baxmayaraq ki, 2020-ci illərin əvvəllərinə olan məlumata görə, insan haqları qruplarının əhalinin 20%-nin, o cümlədən uşaqların hələ də köləlikdə olduğunu təxmin etdiyi Mavritaniya kimi bir neçə yerdə qeyri-qanuni olaraq hələ də davam edir<ref name="Mauritania" />). Müasir müsəlmanlar bu keçmiş təcrübələri öyrəndikdə, ümumiyyətlə, hər kəs qədər dəhşətə gələrlər. | |||
İstibra, bir kişinin yeni aldığı bir kölə qadınla cinsi əlaqədə ola bilmədiyi müddət idi. Bu, bir kölə qızın yeni bir sahib tərəfindən alındıqdan qısa müddət sonra hamilə qalacağı təqdirdə, uşağın atası ilə bağlı şübhələrin qarşısını almaq məqsədi daşıyırdı. | |||
Küveyt Fiqh Ensiklopediyası (3-cü cild, səh. 174), aybaşı olmayan — istər çox gənc, istərsə də çox yaşlı olduqları üçün — kölələr üçün istibra müddəti ilə bağlı sünni hüquq məktəblərinin rəylərini ümumiləşdirir. Orada qeyd olunur ki, Malikilər bir aydan üç aya qədər dəyişən rəylər veriblər. Hənbəli məktəbi üç ay, Hənəfi və Şafii məktəbləri isə bunun bir ay olduğunu bildiriblər. | |||
"Ər-Risalə" Maliki fiqhinin (hüquqşünaslığının) məşhur risaləsidir. Orada (hələ aybaşı olmayan) uşaq kölə qızlar üçün istibra müddəti üç ay olaraq qeyd edilir. Aybaşı olan kölələr üçün isə istibra müddəti bunun əvəzinə bir aybaşı dövrü ilə ölçülür. | |||
"Ər-Risalə" Maliki fiqhinin (hüquqşünaslığının) məşhur risaləsidir. Orada (hələ aybaşı olmayan) uşaq kölə qızlar üçün istibra müddəti üç ay olaraq qeyd edilir. Aybaşı olan kölələr üçün isə istibra müddəti bunun əvəzinə bir aybaşı dövrü ilə ölçülür.{{Quote|[https://www.iium.edu.my/deed/lawbase/risalah_maliki/book33.html The Risala] 33:5|İstibra, mülkiyyəti dəyişən kölə qız vəziyyətində tətbiq olunur. Bu, bir aybaşı dövrüdür. Mülkiyyət satış, hədiyyə edilmə, əsir götürülmə və ya hər hansı digər yolla dəyişir. Əgər qadın yeni sahibin ixtiyarına keçdikdən sonra, lakin sahibi onu satın almazdan əvvəl aybaşı olubsa və bu müddətdə kənara çıxmayıbsa, istibra gözləməsinə ehtiyac yoxdur. <b>Satıldığı təqdirdə uşaq üçün istibra müddəti, artıq aybaşı olmayan qadınlarda olduğu kimi üç aydır.</b> Heç vaxt cinsi əlaqədə olmamış qadın üçün istibra yoxdur.}}Əhməd ibn Hənbəl digər bir böyük hüquq məktəbinin (məzhəbinin) banisi idi. Burada Əbu Davud, İbn Hənbəlin yetkinlik yaşına çatmamış kölə qızlar üçün istibra müddəti barədə soruşulduqda verdiyi cavabı belə nəql edir:{{Quote|''Chapters on Marriage and Divorce: Responses of Ibn Ḥanbal and Ibn Rāhwayh'' (Nikah və Talaq haqqında Fəsillər: İbn Hənbəl və İbn Rahveyhin Cavabları) 2-ci Fəsil (Əbu Davud) §59-61, Susan Spektorski tərəfindən tərcümə edilmişdir, University of Texas Press, 1993<ref name="Spectorsky">''Chapters on Marriage and Divorce'' (Nikah və Talaq haqqında Fəsillər), insanların Əhməd ibn Hənbəl və dostu İshaq bin Rahveyhə müxtəlif fiqh sualları ilə bağlı verdikləri "cavabların" məcmusudur. Kitab əslində bir yerdə üç fərqli topludur: birincisi məşhur hədis alimi Əbu Davuddan, ikincisi Əhmədin oğlu Abdullahdan, sonuncusu isə Əhmədin tələbələrindən biri olan əl-Kausajdandır. Bu üç fərqli toplu Nyu-York Şəhər Universitetinin Queens Kollecinin təqaüdçü professoru Susan A. Spektorski tərəfindən toplanmış və tərcümə edilmişdir.</ref>|Mən Əhmədin on yaşlı qız üçün istibra haqqında soruşulduğunu eşitdim və o, bunun vacib olduğunu düşünürdü. Əhmədin belə dediyini eşitdim: “On yaşındakı bir qız hamilə qala bilər.” Mən dinləyərkən kimsə Əhmədə dedi: “Hətta aybaşı üçün çox gənc (sağira) olsa belə?” O dedi: “Əgər o [çox] gəncdirsə, yəni hələ süd əmirsə, o zaman istibra gözləməyin heç bir hüquqi nəticəsi yoxdur.”}}İbn Hənbəlin oğlu Abdullah da atasının bu məsələ ilə bağlı rəylərini, eləcə də aybaşı olmayan (hələ yetkinlik yaşına çatmamış) kölə qızlara cinsi toxunuşlarla bağlı baxışlarını nəql etmişdir. İbn Hənbəl üç aydan sonra bunlardan hər hansı birinə icazə verirdi:{{Quote|''Chapters on Marriage and Divorce: Responses of Ibn Ḥanbal and Ibn Rāhwayh'' (Nikah və Talaq haqqında Fəsillər: İbn Hənbəl və İbn Rahveyhin Cavabları) 3-cü Fəsil (Abdullah) §138-9, Susan Spektorski tərəfindən tərcümə edilmişdir, University of Texas Press, 1993<ref name="Spectorsky" />|Mən dedim: “Aybaşı olacaq yaşda olmayan bir kölə qadın alan kişi haqqında nə deyirsiniz?” O dedi: “Üç ay ərzində onunla cinsi əlaqədə olmaqdan çəkinir.” ... Atama dedim: “O, yetkinlik yaşına çatmamış kölə qadını ilə cinsi əlaqədən başqa yaxın təmasda ola bilərmi?” O dedi: “Üç ay ərzində onunla cinsi əlaqədən çəkinənə qədər xeyr.” [...] | |||
Atamdan aybaşı üçün çox gənc olan bir kölə qadın alan kişi haqqında soruşdum. “O, nə qədər müddət onunla cinsi əlaqədə olmaqdan çəkinməlidir?” O dedi: “Üç ay.” Atama dedim: “Bəs cinsi əlaqədən başqa yaxın təmas necə? Məsələn, ona toxuna və ya öpə bilərmi?” O dedi: “Mən bunu etməməsini üstün tuturam. O, istibra gözləməlidir, çünki əmin ola bilmirəm ki, əgər o, qıza toxunsa və ya öpsə və qız hamilə olsa, bu hərəkəti qeyri-qanuni şəkildə etmiş olmaz.”}}Süfyan, İbn Hənbəl və İshaqın müəllimi idi. Burada hər üçünün rəyləri Əhmədin tələbəsi əl-Kausaj tərəfindən nəql olunur:{{Quote|''Chapters on Marriage and Divorce: Responses of Ibn Ḥanbal and Ibn Rāhwayh'' (Nikah və Talaq haqqında Fəsillər: İbn Hənbəl və İbn Rahveyhin Cavabları) 4-cü Fəsil (əl-Kausaj) §224, Susan Spektorski tərəfindən tərcümə edilmişdir, University of Texas Press, 1993<ref name="Spectorsky" />|Mən dedim: “Alimlər (əhl əl-ilm) arasında rəyinə müraciət edilənlərdən biri olan Süfyan deyirdi ki, bir kişi cinsi əlaqə üçün çox gənc hesab edilən kiçik bir kölə qız satın aldıqda, onun iddə gözləməsi vacib deyil. O dedi: ‘Bir kişi cinsi əlaqə üçün çox gənc olan bir kölə qız aldıqda, mənim üstün tutduğum budur ki, yeni sahibi sünnəyə [kölə qadınlarla bağlı] uyğun olaraq onun adından bir istibra müddəti gözləyənə qədər nə onu öpməli, nə də onunla cinsi təmasda olmalıdır.’” | |||
Əhməd dedi: “Süfyanın dedikləri mükəmməldir.” | |||
İshaq dedi: “Onu öpməsində və onunla cinsi təmasda olmasında bir qəbahət yoxdur, çünki o, hamiləlik səbəbindən əvvəlki sahibinə qaytarılmasından qorxulacaq şəxslərdən deyil.”}}Digər bir böyük sünni hüquq məktəbinin banisi olan Şafii, bu vəziyyətdə istibra müddətinin (yuxarıda qeyd edildiyi kimi) bir ay olduğunu bildirmişdir. Müşrik uşaq kölələrlə cinsi əlaqənin yalnız uşaq İslamı qəbul etdikdən sonra (bəzi hallarda buna məcburetmə yolu ilə nail oluna bilər) qanuni olması barədə onun rəyi üçün aşağıdakı müşrik kölələr bölməsinə baxın. | |||
Bu rəylər, yuxarıda başqa bir bölmədə müzakirə olunan İbn Həcərin "bir çox Səhabənin təcrübəsi"nin bakirə və yetkinlik yaşına çatmamış qızlar üçün istibra gözləməmək olduğu barədəki bəyanatı ilə ziddiyyət təşkil edir. O, İbn Əbi Şeybə (vəfatı miladi 849) tərəfindən toplanmış və tabiunlara (səhabələrdən sonrakı ikinci nəsil) aid edilən bəzi rəvayətlərə bənzər rəvayətləri nəzərdə tutmuş ola bilər. İbn Əbi Şeybənin "əl-Müsənnəf" əsərinin bir fəsli, İkrimə və məşhur qazı İyas b. Müaviyədən gələn bu rəvayətlər də daxil olmaqla, bir sıra əlaqəli rəvayətləri qeyd edir:{{Quote|1=[https://archive.org/details/waq110421/06_110426/page/n125/mode/1up?view=theater Musannaf Ibn Abi Shaybah 16906 və 16907] (İngilis dilinə tərcümə və əlavə müzakirə üçün baxın[https://theislamissue.wordpress.com/2019/06/01/child-sex-slavery/ here]|2=(16906) Vaki <– Əli bin əl-Mübarək <– Yəhya bin Əbi Kəsir <– İkrimə: | |||
Yetkinlik yaşına çatmamış, hətta ondan da kiçik bir kölə qız alan kişi haqqında. O dedi: “İstibra gözləməzdən əvvəl ona toxunmaqda bir qəbahət yoxdur.”<BR /> | |||
(16907) Zeyd bin Hübab <– Həmmad bin Sələmə <– İyas bin Müaviyə: | |||
Yetkinlik yaşına çatmamış bir kölə qız gətirən kişi haqqında, onun kimilərlə cinsi əlaqədə olunmazmı? O dedi: “İstibra gözləmədən onunla cinsi aktı yerinə yetirməkdə bir qəbahət yoxdur.”}}Bu bölmədə istifadə olunan mənbələrin ekran görüntüləri [https://web.archive.org/web/20220125095756/https://www.reddit.com/r/exmuslim/comments/sca71q/evidence_pedophilia_and_forced_marriages_in_islam/ burada] (arxiv) mövcuddur. | |||
== İstinadlar == | == İstinadlar == | ||