İslam hüququnda zorlanma: Difference between revisions

Jump to navigation Jump to search
no edit summary
[unchecked revision][unchecked revision]
No edit summary
No edit summary
Line 19: Line 19:
Hüquqşünaslar zorlayan şəxsin qurbana kompensasiya olaraq eyni zamanda mehr (başlıq pulu) ödəyib-ödəməməsi barədə ixtilafdadırlar. Bəzi müasir hüquqşünasların mübahisəli mövqeyi ondan ibarətdir ki, zorlayanlara qarşı [https://quran.az/5/33 Quranın 5:33]-cü ayəsində təsvir olunan qanunsuzlar üçün nəzərdə tutulmuş hədd cəzası (''Hirabə həddi'') tətbiq edilməlidir. Digərləri isə deyirlər ki, zorlama hakim tərəfindən ''Təzir'' (hakimin ixtiyarında olan) cəzası tətbiq edilən bir hüquq pozuntusu kimi qiymətləndirilə bilər (məsələn, Pakistanda olduğu kimi). Bu yanaşmalar, zorlayan şəxsin etirafı olmadıqda, ona qarşı zina hədd cəzasını tətbiq etmək üçün tələb olunan dörd şahidlik qeyri-praktik sübut tələbindən yayınmağa imkan verir. Yeri gəlmişkən, zina üçün dörd şahid tələbi, görünür, [[Aişənin yaşı|Aişə]] zina ilə ittiham olunduqda Məhəmməd tərəfindən tətbiq edilmişdir.<ref>See {{Quran-range|24|4|17}} and the discussion in [[Zina#Punishments for Zina|Punishments for Zina]]</ref> Zinanın hədd cəzasının zorlayanlara tətbiq edildiyi bəzi digər müasir məhkəmələrdə, qadın zorlanma iddiasını həmin sübut standartı ilə sübut edə bilmədikdə böhtan atma (''qəzf'') ittihamı ilə üzləşmək riski daşıyır<ref>{{Citation|url=https://www.dawn.com/news/1016271/a-license-to-rape|title=A license to rape|author=Murtaza Haider|publication-date=June 5, 2003|newspaper=Dawn}}</ref> və zorlayanlar cəzasız qalır.<ref>[https://www.hrw.org/news/2022/04/29/saudi-arabia-forthcoming-penal-code-should-protect-rights Saudi Arabia: Forthcoming Penal Code Should Protect Rights] - Human Rights Watch 29 April 2022</ref> Hamiləlik cinsi əlaqənin baş verməsinin sübutu kimi istifadə olunur və zorlanma və ya cinsi zorakılıq barədə məlumat verən qadınlar qeyri-qanuni cinsi əlaqəni (zina) etiraf etmiş hesab oluna və bunun əvəzinə məhz buna görə təqib edilə bilərlər.[4] Bir sıra səs-küylü hadisələr səbəbindən, zinaya görə təqib olunma riski bu gün bəzi müsəlman ölkələrində qadınların zorlanma barədə məlumat verməsi qarşısında güclü bir çəkindirici amil yaradır.<ref>{{cite web | title=Judged for more than her crime | website=deathpenaltyworldwide.org | date=September 2018 | publisher=Cornell Law School| page=13| url=https://www.deathpenaltyworldwide.org/wp-content/uploads/2019/12/Judged-More-Than-Her-Crime.pdf | access-date=28 December 2022}}</ref>
Hüquqşünaslar zorlayan şəxsin qurbana kompensasiya olaraq eyni zamanda mehr (başlıq pulu) ödəyib-ödəməməsi barədə ixtilafdadırlar. Bəzi müasir hüquqşünasların mübahisəli mövqeyi ondan ibarətdir ki, zorlayanlara qarşı [https://quran.az/5/33 Quranın 5:33]-cü ayəsində təsvir olunan qanunsuzlar üçün nəzərdə tutulmuş hədd cəzası (''Hirabə həddi'') tətbiq edilməlidir. Digərləri isə deyirlər ki, zorlama hakim tərəfindən ''Təzir'' (hakimin ixtiyarında olan) cəzası tətbiq edilən bir hüquq pozuntusu kimi qiymətləndirilə bilər (məsələn, Pakistanda olduğu kimi). Bu yanaşmalar, zorlayan şəxsin etirafı olmadıqda, ona qarşı zina hədd cəzasını tətbiq etmək üçün tələb olunan dörd şahidlik qeyri-praktik sübut tələbindən yayınmağa imkan verir. Yeri gəlmişkən, zina üçün dörd şahid tələbi, görünür, [[Aişənin yaşı|Aişə]] zina ilə ittiham olunduqda Məhəmməd tərəfindən tətbiq edilmişdir.<ref>See {{Quran-range|24|4|17}} and the discussion in [[Zina#Punishments for Zina|Punishments for Zina]]</ref> Zinanın hədd cəzasının zorlayanlara tətbiq edildiyi bəzi digər müasir məhkəmələrdə, qadın zorlanma iddiasını həmin sübut standartı ilə sübut edə bilmədikdə böhtan atma (''qəzf'') ittihamı ilə üzləşmək riski daşıyır<ref>{{Citation|url=https://www.dawn.com/news/1016271/a-license-to-rape|title=A license to rape|author=Murtaza Haider|publication-date=June 5, 2003|newspaper=Dawn}}</ref> və zorlayanlar cəzasız qalır.<ref>[https://www.hrw.org/news/2022/04/29/saudi-arabia-forthcoming-penal-code-should-protect-rights Saudi Arabia: Forthcoming Penal Code Should Protect Rights] - Human Rights Watch 29 April 2022</ref> Hamiləlik cinsi əlaqənin baş verməsinin sübutu kimi istifadə olunur və zorlanma və ya cinsi zorakılıq barədə məlumat verən qadınlar qeyri-qanuni cinsi əlaqəni (zina) etiraf etmiş hesab oluna və bunun əvəzinə məhz buna görə təqib edilə bilərlər.[4] Bir sıra səs-küylü hadisələr səbəbindən, zinaya görə təqib olunma riski bu gün bəzi müsəlman ölkələrində qadınların zorlanma barədə məlumat verməsi qarşısında güclü bir çəkindirici amil yaradır.<ref>{{cite web | title=Judged for more than her crime | website=deathpenaltyworldwide.org | date=September 2018 | publisher=Cornell Law School| page=13| url=https://www.deathpenaltyworldwide.org/wp-content/uploads/2019/12/Judged-More-Than-Her-Crime.pdf | access-date=28 December 2022}}</ref>


== Hədislərdə nəql olunan zorlama cəzaları ==
=== Azad qadının zorlanması ===
Məhəmməd, evli olmadığı hürr (azad) bir qadına hücum edən və bu əməlini etiraf edən bir zorlayıcının daşqalaq edilməsini (rəcm olunmasını) əmr etmişdir.{{Quote|{{al Tirmidhi|15|3|15|1454}}; see also {{Muwatta|36||14}}|Əlqamə bin Vail əl-Kindi atasından belə nəql etmişdir: "Məhəmmədin (ﷺ) dövründə bir qadın namaza getmək üçün bayıra çıxmışdı, lakin bir kişi onu yaxaladı və onunla əlaqədə oldu; qadın qışqırdı və kişi oradan uzaqlaşdı. Sonra bir kişi onunla qarşılaşdı və qadın dedi: '''O kişi mənə filan-filan işləri etdi'''. Daha sonra o, bir qrup mühacirlə (Muhajirin) qarşılaşdı və dedi: '<b>O kişi mənə belə və belə etdi.</b>' Onlar qadının əlaqədə olduğunu düşündüyü kişini tutmağa getdilər və onu qadının yanına gətirdilər. Qadın: 'Bəli, odur' dedi. Beləliklə, onu Allahın Elçisinin (ﷺ) yanına gətirdilər və o, həmin şəxsin daşqalaq edilməsini əmr etdikdə, qadınla əlaqədə olan (əsl günahkar) kişi dedi: '<b>Ey Allahın Elçisi, onunla əlaqədə olan mənəm.</b>' O, qadına dedi: 'Get, Allah səni bağışladı.' Sonra (səhvən gətirilən) kişi haqqında xoş sözlər söylədi. <b>Onunla əlaqədə olan kişi haqqında isə: 'Onu daşqalaq edin (öldürün)' dedi.</b> Daha sonra buyurdu: 'O, elə bir tövbə etdi ki, əgər Mədinə əhli onunla birlikdə tövbə etsəydi, bu, onlardan qəbul olunardı.'"}}
== İstinadlar ==
== İstinadlar ==
119

edits

Navigation menu