İslam hüququnda uşaq evliliyi: Difference between revisions

İslam hüququnda uşaq evliliyi (view source)

Revision as of 15:41, 11 March 2026

5,576 bytes added , Yesterday at 15:41

→‎Təfsirlər (Quran şərhçiləri)

(View all pending changes)

[pending revision]

Qorqud

50

edits

@@ Line 23: / Line 23: @@
 Fəqihlər Quranda nikah yaşı üçün heç bir qəti göstərici görməsələr də, Bo insanların neçə yaşında evlənə biləcəyinə dair Qurandakı mövqe barədə bəzi birmənalı sübutların ola biləcəyini irəli sürür. O, ət-Təbərinin [https://quran.az/2?t=2 Quran 2:236-237] ayələrinin azyaşlılara deyil, yalnız qadınlara (nisa) aid olduğu barədə arqumentini qeyd edir (hərçənd bu ayələr nikah müqaviləsi ilə nikahın tamamlanması arasında uşaq nikahları üçün xarakterik olan əhəmiyyətli bir zaman fasiləsinin olduğunu nəzərdə tutur). Əl-Qurtubi də oxşar şəkildə [https://quran.az/4/3 Quran 4:3] ilə bağlı arqument gətirir ki, nisa termini qadın həddi-büluğa çatdıqdan sonra istifadə olunur.<ref>Carolyn Baugh, ''Minor Marriage in Early Islamic Law'', pp. 47-48</ref> Əslində isə "nisa" sözü Quranda bir sıra digər ayələrdə ümumiyyətlə qadın cinsindən olanlar üçün istifadə olunur ("Quranda uşaq nikahı" bölməsinə baxın).
+[https://quran.az/65/4?t=1 Quran 65:4] ayəsi ilə bağlı ət-Təbəri və əl-Qurtubi "hələ aybaşı olmamış olanlar" ifadəsinin aybaşı görmək üçün çox gənc olanlara aid olduğu rəyini qeyd edirlər. Ət-Təbəri deyir: "Eyni qayda, ərləri onlarla nikahı tamamladıqdan (cinsi əlaqədən) sonra boşayarlarsa, çox gənc olduqları üçün aybaşı olmayan qızların iddəti üçün də keçərlidir."<ref>See al-Tabari's tafsir for Q. 65:4 translated by Islamqa.info [https://islamqa.info/en/answers/12708/is-it-acceptable-to-marry-a-girl-who-has-not-yet-started-her-menses Is it acceptable to marry a girl who has not yet started her menses?]</ref><ref>See altafsir.com for the Arabic commentaries on Q. 65:4 by [https://www.altafsir.com/Tafasir.asp?tMadhNo=0&tTafsirNo=5&tSoraNo=65&tAyahNo=4&tDisplay=yes&Page=3&Size=1&LanguageId=1 al-Qurtubi] (who says it means prepubescent girls, al-saghirah), and [https://www.altafsir.com/Tafasir.asp?tMadhNo=0&tTafsirNo=1&tSoraNo=65&tAyahNo=4&tDisplay=yes&Page=2&Size=1&LanguageId=1 al-Tabari] (who says it refers to young girls, al-jawari, or virgins ʾabkār, or those who had not reached menstruation)</ref> Buna baxmayaraq, Bo qeyd edir ki, ət-Təbəri və əl-Qurtubi bu ayənin aybaşı dövrü pozulmuş qadınlara aid olduğu barədə rəyləri də xəbər verirlər. O, müşahidə edir ki, İbn əl-Ərəbi isə əksinə, Quran 65:4-ün həddi-büluğa çatmamış qızlara (''əs-sağirə'') aid olduğu mövzusunda qətidir və İbn Qüdamə kimi, bunu bir kişinin həddi-büluğa çatmamış qızı ilə nikah müqaviləsi bağlaya biləcəyinə dair sübut kimi qəbul edir.<ref>Carolyn Baugh, ''Minor Marriage in Early Islamic Law'', pp. 47-8</ref>
+İbn Kəsir və əl-Cəlaleynə məxsus məşhur klassik təfsirlər ingilis dilində mövcuddur və aşağıda onlardan sitat gətirilir. Hər iki təfsir bildirir ki, Quran 65:4 ayəsindəki "hələ aybaşı olmamış olanlar" ifadəsi həddi-büluğa çatmamışlara (''əs-sağirə'') aiddir. Bu ayənin nazil olma şəraiti (əs-səbəbi-nüzul) haqqındakı ənənəvi rəvayətdə deyilir ki, Məhəmməd peyğəmbərdən "çox gənc olanlar, çox yaşlı olanlar və hamilə olanlar"ın iddəti barədə soruşulmuşdu.<ref>[Azbab al-Nazul by al-Wahidi for Quran 65:4] - altafsir.com</ref> Bir çox digər təfsirlərdə də oxşar fikirlər qeyd olunur ("Quranda uşaq nikahı" bölməsinə baxın). Həmçinin, bu ayə ilə bağlı müxtəlif səhabə və tabiinlərə aid edilən, eləcə də tanınmış təfsir və fiqh mətnlərindən götürülmüş geniş tərcümə olunmuş sitatlar toplusu internetdə mövcuddur.<ref>[https://theislamissue.wordpress.com/2021/09/19/q65-4-the-verse-of-child-marriage/ Q65.4: The verse of child marriage]</ref>{{quote |1=[http://www.tafsir.com/default.asp?sid=65&tid=54196 Exegesis on (Qur'an 65:4)]<BR>Tafsir Ibn Kathir |2= Uca Allah menopoz dövründə olan (aybaşıdan kəsilmiş) qadının gözləmə müddətinə aydınlıq gətirir. Bu, yaşının çox olması səbəbindən aybaşısı dayanmış qadındır. Onun iddəti, "əl-Bəqərə" surəsindəki ayəyə əsaslanan (bax: 2:228) və aybaşı görənlər üçün nəzərdə tutulan üç aybaşı dövrü əvəzinə, üç aydır. <b>Eyni qayda, hələ aybaşı yaşına çatmamış gənclər (kiçiklər) üçün də keçərlidir.</b> Onların da iddəti, menopozda olanlar kimi üç aydır. Onun (Allahın) buyurduğunun mənası budur.}}{{Quote|1=[http://altafsir.com/Tafasir.asp?tMadhNo=0&tTafsirNo=74&tSoraNo=65&tAyahNo=4&tDisplay=yes&UserProfile=0 Qur'an 65:4]<BR>Tafsir al-Jalalayn|2= Və (hər iki halda allā'ī və ya allā'i kimi oxunan) qadınlarınızdan artıq aybaşı olacağına ümid etməyənlərə gəlincə — əgər onların gözləmə müddəti barədə hər hansı şübhəniz varsa, onların müəyyən edilmiş [gözləmə] müddəti üç aydır; <b>həmçinin gənc olduqlarına görə hələ aybaşı olmamış olanlar üçün də bu müddət [eyni ilə] üç aydır</b> — hər iki hal həyat yoldaşı vəfat etmiş olanlardan başqalarına aiddir; belələri [vəfat edənlərin yoldaşları] üçün gözləmə müddəti bu ayədə buyurulub: onlar dörd ay on [gün] gözləməlidirlər [Quran 2:234]. Hamilə olanların müddəti, yəni boşanma və ya ölüm halında müəyyən edilmiş [gözləmə] müddətinin başa çatması, uşaqlarını dünyaya gətirdikləri zamandır. Kim Allahdan qorxsa, Allah həm bu dünyada, həm də axirətdə onun işini asanlaşdırar.}}Camaat-i İslami hərəkatının qurucusu Əbül Əla Mövdudi (vəfaut 1979) daha da irəli gedərək qeyd etmişdir ki, bu ayə həddi-büluğa çatmamış qızlarla nikahın tamamlanmasının (cinsi əlaqənin) icazəli olduğunu sübut edir:{{Quote|Tafsir of al-Maududi for Quran 65:4|Burada bir faktı yadda saxlamaq lazımdır ki, Quranda verilən izahatlara görə, gözləmə müddəti məsələsi yalnız nikahın tamamlandığı (cinsi əlaqənin baş verdiyi) qadınlara münasibətdə yaranır; çünki nikah tamamlanmazdan əvvəl boşanma baş verərsə, heç bir gözləmə müddəti yoxdur (əl-Əhzab: 49). Buna görə də, hələ aybaşı olmamış qızlar üçün gözləmə müddətinin qeyd edilməsi açıq şəkildə sübut edir ki, qızın bu yaşda ərə verilməsi nəinki icazəlidir, həmçinin ərin onunla nikahı tamamlaması (cinsi əlaqədə olması) da icazəlidir. İndi isə aydındır ki, heç bir müsəlmanın Quranın icazəli saydığı bir şeyi qadağan etmək hüququ yoxdur.}}
 == İstinadlar ==