147
edits
Məcburi evlilik: Difference between revisions
Jump to navigation
Jump to search
→Kölələr və əsirlər
| [pending revision] | [pending revision] |
| Line 60: | Line 60: | ||
== Kölələr və əsirlər == | == Kölələr və əsirlər == | ||
{{Main|İslam hüququnda köləlik}}Son onilliklərdə alimlər arasında quldarlığın artıq icazəli olmadığına dair az-çox konsensus yaranmışdır və hazırda bütün müsəlman çoxluqlu ölkələrdə bu, qanunsuzdur. Tarixən isə, bəzi yerlərdə bu gün də davam etməklə yanaşı, quldarlıq bir çox əsrlər boyu mövcud olmuşdur. Kölələr öz həyatları üzərindəki nəzarəti sahib kimi tanınan şəxslərə itirirlər. İslam, axirətdə ilahi mükafatlar vəd etməklə kölələrin azad edilməsini təşviq etsə də, eyni zamanda müharibə zamanı döyüşçü olmayan düşmən (küffar) tərəfin əsir götürülməsini və kölələşdirilməsini qanuniləşdirərək bu təcrübəni institusionallaşdırır; bu kölələrin uşaqları da (əgər ataları sahibi deyilsə) köləlikdə doğulurlar. Həmçinin, törədilmiş günahların kəffarəsi olaraq qul azad etməyi də bir növ bağışlanma tələbi kimi təbliğ edir.<ref>[ | {{Main|İslam hüququnda köləlik}}Son onilliklərdə alimlər arasında quldarlığın artıq icazəli olmadığına dair az-çox konsensus yaranmışdır və hazırda bütün müsəlman çoxluqlu ölkələrdə bu, qanunsuzdur. Tarixən isə, bəzi yerlərdə bu gün də davam etməklə yanaşı, quldarlıq bir çox əsrlər boyu mövcud olmuşdur. Kölələr öz həyatları üzərindəki nəzarəti sahib kimi tanınan şəxslərə itirirlər. İslam, axirətdə ilahi mükafatlar vəd etməklə kölələrin azad edilməsini təşviq etsə də, eyni zamanda müharibə zamanı döyüşçü olmayan düşmən (küffar) tərəfin əsir götürülməsini və kölələşdirilməsini qanuniləşdirərək bu təcrübəni institusionallaşdırır; bu kölələrin uşaqları da (əgər ataları sahibi deyilsə) köləlikdə doğulurlar. Həmçinin, törədilmiş günahların kəffarəsi olaraq qul azad etməyi də bir növ bağışlanma tələbi kimi təbliğ edir.<ref>[https://quran.az/4/92 Quran 4:92]</ref> İslamda insanların mal-qara kimi alınıb-satılmasına icazə verilir və bir müsəlmanın bəsləmək, geyindirmək və sığınacaq vermək imkanı olduğu müddətcə sahib ola biləcəyi kölələrin sayına məhdudiyyət qoyulmur. Kölələrin öz şəxsiyyətləri üzərində heç bir haqları yoxdur. Kölə, ağasının icazəsi olmadan evlənə bilməz və yalnız ağası icazə verdiyi təqdirdə özünü (pul ödəyərək) azad edə bilər. | ||
Keçia Ali kölələrin nikahı ilə bağlı qeyd edir:{{Quote|Kecia Ali, ''Marriage and Slavery in Islam'' p. 32|Hüquqi mətnlərdə kölə qadının (kənizin) bakirəliyi nikah kontekstində nadir hallarda müzakirə olunurdu; bunun səbəbi ya onun ərə verilmə vaxtına qədər bakirə qalma ehtimalının azlığına dair fərziyyə, ya da bunun onun hüquqi statusu üçün tamamilə əhəmiyyətsiz olması idi: onun öz nikah müqavilələrində heç vaxt söz haqqı olmamışdır.}}Sahibi kölə qadından cinsi məqsədlərlə istifadə edə bilər. Əl-əzl (mühafizə olunan cinsi əlaqə) tətbiq etmək üçün onun icazəsinə ehtiyacı yoxdur və onunla cinsi əlaqədə olduqdan sonra onu başqa bir kişiyə sata və ya (əgər döyüş və ya basqın zamanı əsir götürülübsə) ailəsinə fidyə müqabilində geri qaytara bilər. Əgər onu arvadı olaraq istəyirsə, onunla evlənə bilər və ona mehir (toy payı) ödəmək məcburiyyətində deyil. Onun azad edilməsi onun mehri hesab olunur. Bu, bir kişi kasıb olduğu halda arvad sahibi olmaq istədikdə əlverişli ola bilər. Əsir götürülmüş qadın heç bir xərc tələb etmir və kişi onunla evlənmək üçün heç bir pul ödəməli deyil. Kişi, arvadının (və ya arvadlarının) icazəsi olmadan öz əsirləri və kölələri ilə cinsi əlaqədə ola bilər. | Keçia Ali kölələrin nikahı ilə bağlı qeyd edir:{{Quote|Kecia Ali, ''Marriage and Slavery in Islam'' p. 32|Hüquqi mətnlərdə kölə qadının (kənizin) bakirəliyi nikah kontekstində nadir hallarda müzakirə olunurdu; bunun səbəbi ya onun ərə verilmə vaxtına qədər bakirə qalma ehtimalının azlığına dair fərziyyə, ya da bunun onun hüquqi statusu üçün tamamilə əhəmiyyətsiz olması idi: onun öz nikah müqavilələrində heç vaxt söz haqqı olmamışdır.}}Sahibi kölə qadından cinsi məqsədlərlə istifadə edə bilər. Əl-əzl (mühafizə olunan cinsi əlaqə) tətbiq etmək üçün onun icazəsinə ehtiyacı yoxdur və onunla cinsi əlaqədə olduqdan sonra onu başqa bir kişiyə sata və ya (əgər döyüş və ya basqın zamanı əsir götürülübsə) ailəsinə fidyə müqabilində geri qaytara bilər. Əgər onu arvadı olaraq istəyirsə, onunla evlənə bilər və ona mehir (toy payı) ödəmək məcburiyyətində deyil. Onun azad edilməsi onun mehri hesab olunur. Bu, bir kişi kasıb olduğu halda arvad sahibi olmaq istədikdə əlverişli ola bilər. Əsir götürülmüş qadın heç bir xərc tələb etmir və kişi onunla evlənmək üçün heç bir pul ödəməli deyil. Kişi, arvadının (və ya arvadlarının) icazəsi olmadan öz əsirləri və kölələri ilə cinsi əlaqədə ola bilər. | ||