162
edits
Qurandakı elmi xətalar: Difference between revisions
Jump to navigation
Jump to search
→Yer və cənnətlər altı günə yaradıldı
| [pending revision] | [pending revision] |
| Line 17: | Line 17: | ||
Quran, Yer kürəsinin və göylərin altı gündə yaradıldığına dair o dövrün Yaxın Şərqində geniş yayılmış mifi təqdim edir. Bu, Yer kürəsinin kainatın yaranmasından təxminən 9 milyard il sonra formalaşdığını göstərən müasir kosmologiyanın elmi nəticələri ilə kəskin ziddiyyət təşkil edir. | Quran, Yer kürəsinin və göylərin altı gündə yaradıldığına dair o dövrün Yaxın Şərqində geniş yayılmış mifi təqdim edir. Bu, Yer kürəsinin kainatın yaranmasından təxminən 9 milyard il sonra formalaşdığını göstərən müasir kosmologiyanın elmi nəticələri ilə kəskin ziddiyyət təşkil edir. | ||
Yaxın Şərqdə geniş yayılmış yaradılış mifləri altı həqiqi gündən ibarət yaradılış prosesini təsvir edirdi (məsələn, Müqəddəs Kitabın [https://www.biblegateway.com/passage/?search=Genesis%201&version=NIV "Yaradılış" bölməsi, 1:5]-də belə deyilir: "Axşam oldu, səhər oldu: Birinci gün"). Oxşar şəkildə, Qurandakı yaradılış hekayəsində ərəbcə "gün" mənasını verən "yəvm" sözü işlədilir (bu söz Bibliyadakı "yôm" sözü ilə eyni kökdəndir) və Quranın digər yüzlərlə ayəsində də məhz "gün" mənasında istifadə olunur. Lakin bu məqamda bir çox müasir müsəlman alimləri "yəvm" sözü üçün "zaman kəsiyi" və ya "dövr" kimi alternativ mənalara müraciət edirlər. Onlar Allah qatında bir günün min ilə bərabər olduğunu ([https://quran.az/22/47 Həcc surəsi, 47]; [https://quran.az/32/5 Səcdə surəsi, 5]) və ya mələklərin əlli min illik bir gündə yüksəldiyini ([https://quran.az/70/4 Məaric surəsi, 4]) bildirən ayələri əsas gətirirlər. Oxşar motivə Müqəddəs Kitabın "Zəbur" bölməsində də rast gəlinir ([https://www.biblegateway.com/passage/?search=Psalm%2090&version=NIV Məzmur 90:4]). | Yaxın Şərqdə geniş yayılmış yaradılış mifləri altı həqiqi gündən ibarət yaradılış prosesini təsvir edirdi (məsələn, Müqəddəs Kitabın [https://www.biblegateway.com/passage/?search=Genesis%201&version=NIV "Yaradılış" bölməsi, 1:5]-də belə deyilir: "Axşam oldu, səhər oldu: Birinci gün"). Oxşar şəkildə, Qurandakı yaradılış hekayəsində ərəbcə "gün" mənasını verən "yəvm" sözü işlədilir (bu söz Bibliyadakı "yôm" sözü ilə eyni kökdəndir) və Quranın digər yüzlərlə ayəsində də məhz "gün" mənasında istifadə olunur. Lakin bu məqamda bir çox müasir müsəlman alimləri "yəvm" sözü üçün "zaman kəsiyi" və ya "dövr" kimi alternativ mənalara müraciət edirlər. Onlar Allah qatında bir günün min ilə bərabər olduğunu ([https://quran.az/22/47 Həcc surəsi, 47]; [https://quran.az/32/5 Səcdə surəsi, 5]) və ya mələklərin əlli min illik bir gündə yüksəldiyini ([https://quran.az/70/4 Məaric surəsi, 4]) bildirən ayələri əsas gətirirlər. Oxşar motivə Müqəddəs Kitabın "Zəbur" bölməsində də rast gəlinir ([https://www.biblegateway.com/passage/?search=Psalm%2090&version=NIV Məzmur 90:4]).<ref>Julien Decharneux (2023), Creation and Contemplation: The Cosmology of the Qur’ān and Its Late Antique Background, Berlin: De Gruyter, p. 165</ref> | ||
Buna baxmayaraq, nə kainat, nə də Yer kürəsi altı müəyyən zaman kəsiyində formalaşmamışdır. Yaradılış ayələrində kainatın inkişaf etdiyi o nəhəng zaman müddətini (yəni 13.8 milyard ili) hətta poetik bir şəkildə belə göstərməyə dair heç bir cəhd yoxdur.{{Quote|{{Quran|50|38}}|Həqiqətən, Biz göyləri, yeri və onların arasındakıları altı gündə yaratdıq və Biz heç bir yorğunluq hiss etmədik.}}Qurana görə, Yer kürəsi məhz iki gündə yaradılmışdır; dağlar və yerin ruzisi isə dörd gündə (təfsirlərə görə, üçüncü və dördüncü günlərdə) xəlq edilmişdir.{{Quote|{{Quran-range|41|9|10}}|De: “Siz yer üzünü iki gündə yaradanı inkar edib Ona şəriklər qoşursunuz?! O, aləmlərin Rəbbidir. O, yerin üstündə möhkəm dağlar yaratdı. Oranı bərəkətləndirdi və orada istəyənlər üçün ruzilərini tam dörd gündə müəyyən etdi.}}Buna baxmayaraq, dağlar bu gün də yüksəlməyə və aşınmaya davam edir. Eynilə, canlılar və onların ruziləri (qidalanma mənbələri) təkamül etməkdədir, lakin Quranda dağların və ruzinin yaradılmasının altı günlük yaradılış prosesinin müəyyən bir dövründə baş verdiyi bildirilir. Yuxarıda müzakirə olunan ayələrdən dərhal sonra gələn altı günün son iki günü ([https://quran.az/41 Fussilət surəsi], 11-12) və bu ardıcıllığı təsdiqləyən digər ayə üçün növbəti bölməyə baxın. | Buna baxmayaraq, nə kainat, nə də Yer kürəsi altı müəyyən zaman kəsiyində formalaşmamışdır. Yaradılış ayələrində kainatın inkişaf etdiyi o nəhəng zaman müddətini (yəni 13.8 milyard ili) hətta poetik bir şəkildə belə göstərməyə dair heç bir cəhd yoxdur.{{Quote|{{Quran|50|38}}|Həqiqətən, Biz göyləri, yeri və onların arasındakıları altı gündə yaratdıq və Biz heç bir yorğunluq hiss etmədik.}}Qurana görə, Yer kürəsi məhz iki gündə yaradılmışdır; dağlar və yerin ruzisi isə dörd gündə (təfsirlərə görə, üçüncü və dördüncü günlərdə) xəlq edilmişdir.{{Quote|{{Quran-range|41|9|10}}|De: “Siz yer üzünü iki gündə yaradanı inkar edib Ona şəriklər qoşursunuz?! O, aləmlərin Rəbbidir. O, yerin üstündə möhkəm dağlar yaratdı. Oranı bərəkətləndirdi və orada istəyənlər üçün ruzilərini tam dörd gündə müəyyən etdi.}}Buna baxmayaraq, dağlar bu gün də yüksəlməyə və aşınmaya davam edir. Eynilə, canlılar və onların ruziləri (qidalanma mənbələri) təkamül etməkdədir, lakin Quranda dağların və ruzinin yaradılmasının altı günlük yaradılış prosesinin müəyyən bir dövründə baş verdiyi bildirilir. Yuxarıda müzakirə olunan ayələrdən dərhal sonra gələn altı günün son iki günü ([https://quran.az/41 Fussilət surəsi], 11-12) və bu ardıcıllığı təsdiqləyən digər ayə üçün növbəti bölməyə baxın. | ||