200
edits
Qurandakı elmi xətalar: Difference between revisions
→İstinadlar
| [pending revision] | [pending revision] |
| Line 123: | Line 123: | ||
Qeyd etmək yerinə düşər ki, 8-ci ayədə Ayın "tutulması" (qaranlıqlaşması) üçün istifadə olunan ərəb sözü hədislərdə Ay və ya Günəş tutulmasına (bu halda Ay tutulmasına) işarə edir. Lakin Ay tutulmasının baş verməsi üçün (Yerin kölgəsi Ayın üzərinə düşdükdə) Günəş və Ay Yerin əks tərəflərində olmalıdırlar və buna görə də onlar heç bir mənada "bir araya gətirilmiş" sayılmırlar. 9-cu ayədəki "bir araya gətirilmə" ifadəsi Günəş tutulmasına (Ayın kölgəsi Yer üzərinə düşdükdə) istinad kimi də uyğun gəlmir. Ayın Günəşi tuta bildiyi ayın müəyyən hissəsində Ay görünməz olur, çünki o, Yerin gün işığı düşən tərəfində olmalıdır; buna görə də Ay müşahidəçilərlə Günəş arasından keçərkən özü qaranlıqlaşmır və ya tutulmur (ayə 8), əksinə onun silueti görünür. | Qeyd etmək yerinə düşər ki, 8-ci ayədə Ayın "tutulması" (qaranlıqlaşması) üçün istifadə olunan ərəb sözü hədislərdə Ay və ya Günəş tutulmasına (bu halda Ay tutulmasına) işarə edir. Lakin Ay tutulmasının baş verməsi üçün (Yerin kölgəsi Ayın üzərinə düşdükdə) Günəş və Ay Yerin əks tərəflərində olmalıdırlar və buna görə də onlar heç bir mənada "bir araya gətirilmiş" sayılmırlar. 9-cu ayədəki "bir araya gətirilmə" ifadəsi Günəş tutulmasına (Ayın kölgəsi Yer üzərinə düşdükdə) istinad kimi də uyğun gəlmir. Ayın Günəşi tuta bildiyi ayın müəyyən hissəsində Ay görünməz olur, çünki o, Yerin gün işığı düşən tərəfində olmalıdır; buna görə də Ay müşahidəçilərlə Günəş arasından keçərkən özü qaranlıqlaşmır və ya tutulmur (ayə 8), əksinə onun silueti görünür. | ||
=== Kölgələrin uzunluğunun dəyişməsinin səbəbi === | |||
Kölgələr Günəş işığının qarşısı kəsildikdə yaranır. Yerin öz oxu ətrafında fırlanması bu kölgələrin ölçüsünün dəyişməsinə və uzanmasına səbəb olur. [https://quran.az/25 Quran 25]:45-46-cı ayələrdə kölgələrin sabit qalmaq əvəzinə ölçülərinin dəyişməsinin səbəbi kimi Allahın Günəşi onlara bələdçi etməsi göstərilir. Bu, Quranda başqa yerlərdə də geniş şəkildə sübut edilən geosentrik (yer mərkəzli) dünyagörüşünü təsdiqləyir; çünki yalnız geosentrik baxış bucağına görə, əgər Günəşə (Yerin əvəzinə) nəsə etdirilməsəydi, kölgələr sabit uzunluqda qalardı.{{Quote|{{Quran|25|45-46}}|Məgər Rəbbinin kölgəni necə uzatdığını görmürsənmi? Əgər O, istəsəydi, onu hərəkətsiz halda saxlayardı. Sonra Biz günəşi onun bələdçisi etdik. Sonra o kölgəni yavaş-yavaş Özümüzə tərəf çəkdik.}}Maraqlıdır ki, [https://quran.az/25/46 Quran 25:46]-cı ayə Allahın kölgələri "Özünə tərəf çəkdiyini" bildirməklə davam edir. Bu ayənin dəqiq mənası aydın deyil, lakin əgər bu, bir obyektin kölgəsinin "öz üzərinə" geri çəkilməsinə — yəni kölgənin olmadığı və ya ən qısa olduğu vəziyyətə — aiddirsə, bəlkə də bunu kölgənin tədricən "səmaya doğru" və ya "yuxarıya, Allaha doğru yönəlməsi" kimi şərh etmək olar. Bununla belə, hətta bu oxunuşu əsaslandırmaq çətindir və ayə, yəqin ki, oxuna biləcəyi qeyri-müəyyən mənəvi mənadan kənarda anlaşıqlılığını itirmiş kimi qəbul edilə bilər. | |||
=== Şimal və Cənub qütblərinin nəzərə alınmaması === | |||
Qütb bölgələrində gündüz və gecənin uzunluğu yay və qış aylarında dəyişir. Qışda gündüzlər getdikcə qısalır və nəhayət, günlər və ya həftələrlə davam edən fasiləsiz gecələr yaşanır. Qütblərin özündə isə gündüz və gecə növbə ilə altı ay davam edir və günəşin doğması ilə batması arasındakı müddətdə Ayın bütün fazaları bir neçə dəfə təkrarlanır. Bu hallar ən vacib İslam rituallarının bir çoxunu qeyri-mümkün edir və göstərir ki, Quran və hədislərin müəllif(lər)i, qlobal miqyasda tətbiq edilə biləcək bir din yaratmağa çalışdıqları müddətcə, qütblərə yaxın yerlərdə baş verən ekstremal gün uzunluğu dəyişikliklərindən xəbərsiz idilər.{{Quote|{{Quran|36|40}}|Nə günəş aya çata bilər, nə də gecə gündüzü keçə bilər. Hər biri öz orbitində üzər.}}Bu ayəni oxuyarkən insan həm də gecə və gündüzün hər birinin hansı mənada orbitə malik olması barədə düşünə bilər. | |||
== Biologiya == | |||
=== Təkamül === | |||
Quran, yer üzündə həyatın mənşəyi və tarixinə dair bəlkə də ən yaxşı şəkildə "kreatsionist" (yaradılışçı) baxış kimi xarakterizə edilən mövqedə dayanır. Bu, insanların milyonlarla il ərzində və təbii seçmə yolu ilə əvvəlki həyat formalarından təkamül etdiyinə dair böyük elmi sübutlardan kəskin şəkildə fərqlənir.<ref>https://humanorigins.si.edu/evidence</ref> Nəticə etibarilə, bəzi müsəlman alimləri təkamül nəzəriyyəsini qəbul edə bilmək üçün Quranı yenidən şərh etsələr də, əksəriyyət bunu rədd edərək yaradılışçı dünya görüşünə üstünlük verir. Rəy sorğuları göstərir ki, müsəlmanların əksəriyyəti İslam və təkamülün bir-birinə uyğun gəlmədiyi fikri ilə razıdır. | |||
== İstinadlar == | == İstinadlar == | ||
<references /> | <references /> | ||
[[Category:Azərbaycanca (Azerbaijani)]] | [[Category:Azərbaycanca (Azerbaijani)]] | ||