200
edits
| [pending revision] | [pending revision] |
| Line 118: | Line 118: | ||
''Nur'' sözü həmçinin [https://quran.az/24/35 Nur surəsi 35-ci] ayədə Allahın kainatın "nuru" olduğunu göstərmək üçün işlədilir. Müəllif bununla Allahın başqa bir mənbədən gələn işığı əks etdirdiyini deyil, əksinə, Onun bütün işığın ali mənbəyi olduğunu nəzərdə tutur.{{Quote|{{Quran|24|35}}|Allah göylərin və yerin nurudur. Onun (möminlərin qəlbində olan) nuru, içində çıraq olan bir taxçaya bənzəyir; o çıraq şüşənin içindədir, şüşə isə, sanki inci kimi bir ulduzdur. O (çıraq) təkcə şərqə və ya təkcə qərbə aid edilməyən (daim günəş şüaları altında qalan) mübarək zeytun ağacından yandırılır. Onun yağı özünə od toxunmasa da, sanki işıq saçır. (Bu), nur üstündə nurdur. Allah dilədiyini Öz nuruna yönəldir. Allah insanlar üçün misallar çəkir. Allah hər şeyi Biləndir.}} | ''Nur'' sözü həmçinin [https://quran.az/24/35 Nur surəsi 35-ci] ayədə Allahın kainatın "nuru" olduğunu göstərmək üçün işlədilir. Müəllif bununla Allahın başqa bir mənbədən gələn işığı əks etdirdiyini deyil, əksinə, Onun bütün işığın ali mənbəyi olduğunu nəzərdə tutur.{{Quote|{{Quran|24|35}}|Allah göylərin və yerin nurudur. Onun (möminlərin qəlbində olan) nuru, içində çıraq olan bir taxçaya bənzəyir; o çıraq şüşənin içindədir, şüşə isə, sanki inci kimi bir ulduzdur. O (çıraq) təkcə şərqə və ya təkcə qərbə aid edilməyən (daim günəş şüaları altında qalan) mübarək zeytun ağacından yandırılır. Onun yağı özünə od toxunmasa da, sanki işıq saçır. (Bu), nur üstündə nurdur. Allah dilədiyini Öz nuruna yönəldir. Allah insanlar üçün misallar çəkir. Allah hər şeyi Biləndir.}} | ||
=== Günəş və Ayın təxminən eyni ölçüdə və məsafədə olması === | |||
Qiyamət günü baş verəcək hadisələrlə bağlı bir keçiddə bəzi tənqidçilər iddia edirlər ki, Quran Günəş və Ayın müqayisə edilə bilən ölçüdə və məsafədə olduğuna işarə edir. Artıq qeyd edildiyi kimi, Quranda Ayın Günəşi "izlədiyi" ([https://quran.az/91 Quran 91]:1-2) və "Nə günəş aya çata bilər, nə də gecə gündüzü keçə bilər." ([https://quran.az/36/40 Quran 36:40]) deyilir. [https://quran.az/75/9 Quran 75:9] ayəsi isə əlavə edir ki, sonuncu gündə Günəş və Ay bir araya gətiriləcəkdir. Belə bir baxış bucağı yeddinci əsr Ərəbistanında Günəş və Ayı çılpaq gözlə seyr edən və tutulmaları müşahidə edən biri üçün intuitiv olsa da, müasir elm Günəşin içinə 64.3 milyon Ayın sığa biləcəyini üzə çıxarmışdır.{{Quote|{{Quran-range|75|8|9}}|Ay tutulduğu zaman, Günəş və ay bir yerə gətirildiyi zaman,}}"Birləşdirildi" kimi tərcümə olunan ərəbcə "jumi'a" (cumiə) sözü; toplamaq, bir araya gətirmək və ya cəm etmək mənasını verən bir feldir.<ref>[http://www.studyquran.org/LaneLexicon/Volume2/00000091.pdf Lane's Lexicon p. 455 جُمِعَ]</ref> Tənqidçilər qeyd edirlər ki, bu, Yerin ətrafında fırlanan və Günəşdən 93 milyon mil uzaqda olan Ayın, özündən 400 dəfədən çox geniş olan yerli ulduzumuzla (Günəşlə) bir araya gətirilməsi deməkdir. Tənqidçilərin fikrincə, belə bir ssenaridə bu dərəcədə qeyri-mütənasib obyektlərin bir araya gətiriləcəyini (jumi'a) demək çətin ki, uyğun olsun və bu, olduqca qəribə bir apokaliptik hadisədir. Əksinə, bu təsvir kosmosun qədim anlayışına daha yaxşı oturur; hansı ki, bu anlayışa görə Günəş və Ayın Yer üzərindəki səmada təxminən bərabər olan iki göy cismi olduğu fərz edilirdi. | |||
Qeyd etmək yerinə düşər ki, 8-ci ayədə Ayın "tutulması" (qaranlıqlaşması) üçün istifadə olunan ərəb sözü hədislərdə Ay və ya Günəş tutulmasına (bu halda Ay tutulmasına) işarə edir. Lakin Ay tutulmasının baş verməsi üçün (Yerin kölgəsi Ayın üzərinə düşdükdə) Günəş və Ay Yerin əks tərəflərində olmalıdırlar və buna görə də onlar heç bir mənada "bir araya gətirilmiş" sayılmırlar. 9-cu ayədəki "bir araya gətirilmə" ifadəsi Günəş tutulmasına (Ayın kölgəsi Yer üzərinə düşdükdə) istinad kimi də uyğun gəlmir. Ayın Günəşi tuta bildiyi ayın müəyyən hissəsində Ay görünməz olur, çünki o, Yerin gün işığı düşən tərəfində olmalıdır; buna görə də Ay müşahidəçilərlə Günəş arasından keçərkən özü qaranlıqlaşmır və ya tutulmur (ayə 8), əksinə onun silueti görünür. | |||
== İstinadlar == | == İstinadlar == | ||
<references /> | <references /> | ||
[[Category:Azərbaycanca (Azerbaijani)]] | [[Category:Azərbaycanca (Azerbaijani)]] | ||
edits